შერჩეული კლინიკური და თერაპიული მიმართულებების მიმოხილვა

Late-breaker Posters

2026 წლის EASL კონგრესზე წარმოდგენილი „Late-breaker“ პოსტერები ფოკუსირებული იყო უახლეს კლინიკურ მიღწევებზე ღვიძლის დაავადებების მართვაში. ძირითადი აქცენტები გაკეთდა ახალ ფარმაკოლოგიურ აგენტებზე, რომლებმაც აჩვენეს მაღალი ეფექტურობა მეტაბოლური და ვირუსული პათოლოგიების მკურნალობაში.

განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო:

• MASLD-ის (მეტაბოლური დისფუნქციით გამოწვეული ღვიძლის სტეატოზური დაავადება) ახალი თაობის ორმაგი და სამმაგი აგონისტების III ფაზის კლინიკური კვლევების შედეგებს.
• B და D ვირუსული ჰეპატიტების ახალი თერაპიული სტრატეგიების შუალედურ მონაცემებს, სადაც ნაჩვენებია ვირუსული კლირენსის გაუმჯობესებული მაჩვენებლები.
• დეკომპენსირებული ციროზის მქონე პაციენტებში გართულებების პრევენციის მიზნით ჩატარებული მულტიცენტრული კვლევების ანალიზს.

Acute liver failure and drug induced liver injury – Clinical

მწვავე ღვიძლის უკმარისობისა (ALF) და წამლისმიერი ღვიძლის დაზიანების (DILI) სექციაში ხაზი გაესვა ადრეული დიაგნოსტიკისა და პროგნოზირების ინოვაციურ მოდელებს.

• ბიომარკერები: სისხლის ახალი ბიომარკერები (მაგ., მიკრო-რნმ-ების პანელები) წარმატებით დაიტესტა DILI-ს სპეციფიკური ფენოტიპების გამოსავლენად, რაც აუმჯობესებს დიფერენციალურ დიაგნოსტიკას.
• კლინიკური მართვა: განახლდა ალგორითმები პარაცეტამოლით და სხვა ჰეპატოტოქსიური მედიკამენტებით გამოწვეული მწვავე უკმარისობის დროს N-აცეტილცისტეინის (NAC) მიწოდების რეჟიმებთან დაკავშირებით.
• იმუნოთერაპიით ინდუცირებული DILI: გაზრდილია ონკოლოგიურ პაციენტებში იმუნური ჩექფოინთ ინჰიბიტორებით (ICI) გამოწვეული ჰეპატოტოქსიურობის შემთხვევები. წარმოდგენილი იქნა კორტიკოსტეროიდების და მიკოფენოლატ მოფეტილის ოპტიმალური დოზირების ახალი გაიდლაინების პროექტები.

Alcohol-related liver disease and MetALD – Clinical

ალკოჰოლით გამოწვეული ღვიძლის დაავადების (ALD) და MetALD-ის (მეტაბოლური დისფუნქციით გამოწვეული და ალკოჰოლთან ასოცირებული დაავადების გადაფარვა) კლინიკური ასპექტები წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე მზარდ პრობლემას.

• MetALD-ის ფენოტიპიზაცია: წარმოდგენილი კვლევები ადასტურებს, რომ MetALD პაციენტებს აქვთ ფიბროზის პროგრესირების და ჰეპატოცელულური კარცინომის (HCC) განვითარების მნიშვნელოვნად მაღალი რისკი სუფთა MASLD ან სუფთა ALD პაციენტებთან შედარებით.
• მკურნალობის მიდგომები: ხაზი გაესვა მულტიდისციპლინურ მიდგომას, რომელიც აერთიანებს მეტაბოლური სინდრომის მკურნალობასა და ალკოჰოლური დამოკიდებულების მართვას.
• მძიმე ალკოჰოლური ჰეპატიტი: წარმოდგენილი იყო ახალი მონაცემები კორტიკოსტეროიდების მიმართ რეზისტენტული პაციენტების გადარჩენადობის შესახებ და ღვიძლის ადრეული ტრანსპლანტაციის კრიტერიუმების შემდგომი დახვეწა.

General Hepatology (including non-invasive liver assessment)

არაინვაზიური შეფასების (NITs) მეთოდები რჩება ზოგადი ჰეპატოლოგიის უმნიშვნელოვანეს ნაწილად.

• ელასტოგრაფია (LSM) და ბიომარკერები: შეფასდა Fib-4 ინდექსისა და ღვიძლის სიხისტის გაზომვის (LSM) კომბინირებული სტრატეგიები შორსწასული ფიბროზის (F3/F4) სკრინინგისთვის პირველად ჯანდაცვაში. ამ მოდელებმა აჩვენეს მაღალი negative predictive value (NPV).
• ელასტოგრაფიის ახალი პარამეტრები: ელენთის სიხისტის გაზომვა (SSM) დასახელდა როგორც პორტული ჰიპერტენზიის (CSPH) მონიტორინგის სანდო მარკერი დეკომპენსირებული ციროზის მქონე პაციენტებში.
• ხელოვნური ინტელექტი (AI): AI-ზე დაფუძნებული ულტრაბგერითი სურათების ანალიზი სულ უფრო მეტად ინერგება სტეატოზისა და ფიბროზის ზუსტი კვანტიფიკაციისთვის.

Immune-mediated and cholestatic disease – Clinical aspects

აუტოიმუნური ჰეპატიტის (AIH), პირველადი ბილიარული ქოლანგიტის (PBC) და პირველადი სკლეროზული ქოლანგიტის (PSC) მიმართულებით:

• PBC-ის მართვა: წარმოდგენილი იქნა ახალი მეორე რიგის თერაპიების (მაგ. PPAR აგონისტები - სელადელპარი, ელაფიბრანორი) გრძელვადიანი უსაფრთხოების და ეფექტურობის მონაცემები ურსოდეოქსიქოლის მჟავის (UDCA) მიმართ რეზისტენტულ პაციენტებში.
• PSC: გამოწვევად რჩება ეფექტური თერაპიის პოვნა, თუმცა მიმდინარეობს მიკრობიომის მოდულაციაზე და ნაღვლის მჟავების ტრანსპორტირების ინჰიბიტორებზე ორიენტირებული ახალი კლინიკური კვლევები.
• AIH-ის რეციდივები: აღინიშნა მკურნალობის შეწყვეტის შემდგომი რეციდივის მაღალი რისკი. ექსპერტები თანხმდებიან ხანგრძლივი შემანარჩუნებელი თერაპიისა და პერსონალიზებული იმუნოსუპრესიის აუცილებლობაზე.

Liver tumours – Therapy

ჰეპატოცელულური კარცინომის (HCC) და ქოლანგიოკარცინომის მკურნალობის ლანდშაფტი მკვეთრად ვითარდება.

• სისტემური თერაპია HCC-სთვის: ატეზოლიზუმაბი/ბევაციზუმაბისა და დურვალუმაბი/ტრემელიმუმაბის კომბინაციები რჩება მოწინავე სტანდარტად. განიხილეს ახალი სამმაგი კომბინაციების (TKI + ორმაგი იმუნოთერაპია) ეფექტურობა.
• ადიუვანტური და ნეოადიუვანტური თერაპია: ლოკო-რეგიონული მკურნალობის ან რეზექციის შემდგომ იმუნოთერაპიის გამოყენებამ აჩვენა რეციდივისგან თავისუფალი გადარჩენადობის (RFS) მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება.
• ქოლანგიოკარცინომა: ხაზი გაესვა გენეტიკური პროფილირების აუცილებლობას (FGFR2, IDH1 მუტაციები) მიზნობრივი თერაპიის დასანიშნად.

MASLD – Therapy

MASLD (ყოფილი NAFLD) თერაპიის მიმართულებით 2026 წლის კონგრესზე უპრეცედენტო რაოდენობის მონაცემი დაგროვდა.

• Resmetirom (THR-β აგონისტი): რეალურ პრაქტიკაში დანერგვის პირველი შედეგები ადასტურებს მის ეფექტურობას სტეატოჰეპატიტის (MASH) რეზოლუციასა და ფიბროზის შემცირებაში.
• ინკრეტინზე დაფუძნებული თერაპიები: GLP-1, GIP და გლუკაგონის რეცეპტორების ორმაგი და სამმაგი აგონისტები (ტირზეპატიდი, სემაგლუტიდი) მნიშვნელოვან წონის კლებასთან ერთად აჩვენებენ ღვიძლის ჰისტოლოგიის მკვეთრ გაუმჯობესებას.
• ფიბროზის რევერსია: განიხილეს რამდენიმე ახალი ანტი-ფიბროზული მოლეკულა, რომლებიც უშუალოდ თრგუნავენ ვარსკვლავისებრი უჯრედების (Hepatic Stellate Cells) აქტივაციას.

Rare liver diseases (including paediatric and genetic) – Clinical

იშვიათი და გენეტიკური პათოლოგიების სექცია ფოკუსირებული იყო მეტაბოლურ დეფექტებსა და პედიატრიულ გამოწვევებზე.

• ვილსონის დაავადება: წარმოადგენდა ამ სექციის ერთ-ერთ მთავარ ფოკუსს. განიხილეს სპილენძის ცვლის დარღვევის მონიტორინგის ახალი ალგორითმები და დიაგნოსტიკის დაგვიანების პრევენციის სტრატეგიები. ხაზი გაესვა ალტერნატიული ქელატორებისა და თუთიის პრეპარატების ოპტიმალურ კომბინაციებს, აგრეთვე გენური თერაპიის ადრეული კლინიკური კვლევების დამაიმედებელ შედეგებს.
• ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი: RNA-ინტერფერენციული (RNAi) თერაპიების მიმდინარე კვლევები, რომლებიც მიზნად ისახავს მუტანტური ცილის პროდუქციის შემცირებას ღვიძლში.
• პედიატრიული ქოლესტაზი: გენეტიკური პანელების რუტინული გამოყენების აუცილებლობა პროგრესული ოჯახური ინტრაჰეპატური ქოლესტაზის (PFIC) დიფერენცირებისთვის.

Viral hepatitis B and D – Clinical aspects

HBV და HDV რჩება გლობალური ჯანდაცვის მნიშვნელოვან გამოწვევად, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ ევროპასა და კავკასიის რეგიონში.

• HDV ეპიდემიოლოგია: ხაზი გაესვა დელტა ჰეპატიტის სკრინინგის გაფართოების აუცილებლობას ყველა HBsAg დადებით პაციენტში. აბსტრაქტებში წარმოდგენილი იყო HDV პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციით (PCR) შეფასების სტანდარტიზაცია.
• HBV ბუნებრივი მიმდინარეობა: განიხილეს არააქტიური მატარებლობის ფაზისა და „რუხი ზონის“ (Grey Zone) მქონე პაციენტების მართვის სტრატეგიები.
• ლაბორატორიული მონიტორინგი: აღინიშნა ისტორიული მონაცემების ინტერპრეტაციის მნიშვნელობა ხანგრძლივი დაკვირვებისას. ხაზგასმით აღინიშნა ვირუსული დატვირთვის გაზომვის სტანდარტული ერთეულების (kIU/ml) გამოყენების კრიტიკულობა საიმედო კლინიკური გადაწყვეტილებების მისაღებად და წარსულში გამოყენებულ სხვა აბრევიატურებთან ერთგვაროვანი შედარების უზრუნველსაყოფად.

Viral hepatitis B and D – Current therapies

მიმდინარე თერაპიების ეფექტურობის ანალიზი:

• HBV ნუკლეოზ(ტ)იდური ანალოგები (NAs): ენტეკავირი და ტენოფოვირი (TDF, TAF) რჩება სტანდარტად. განიხილეს NA-თერაპიის უსაფრთხოდ შეწყვეტის კრიტერიუმები (მაგ., HBsAg-ის დაბალი დონე).
• HDV - ბულევირტიდი: რეალურ სამედიცინო პრაქტიკაში ბულევირტიდით (Bulevirtide) მკურნალობის 96-კვირიანმა მონაცემებმა აჩვენა ვირუსოლოგიური და ბიოქიმიური პასუხის მდგრადობა. ხაზი გაესვა მის ეფექტურობას კომპენსირებული ციროზის მქონე პაციენტებში.

Viral hepatitis B and D – New therapies, unapproved therapies or strategies

ფუნქციური განკურნებისკენ (Functional Cure) მიმართული ახალი სტრატეგიები იყო კონგრესის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ინტერესის სფერო.

• HBV-ის ახალი აგენტები: RNA-ინტერფერენცია (siRNA), ანტისენს-ოლიგონუკლეოტიდები (ASO) და კაფსიდის ასამბლეის მოდულატორები (CAMs). ამ აგენტების კომბინაცია ნუკლეოზიდურ ანალოგებთან და PEG-IFN-თან აჩვენებს HBsAg-ის კლირენსის მნიშვნელოვნად მაღალ პროცენტს.
• HDV-ის კომბინირებული თერაპია: ბულევირტიდის კომბინაციამ პეგილირებულ ინტერფერონთან აჩვენა სინერგიული ეფექტი და HDV RNA დონის უფრო სწრაფი კლება.
• თერაპიული ვაქცინები: განიხილება როგორც სამომავლო იმუნომოდულატორული სტრატეგია HBV-სპეციფიკური T-უჯრედოვანი პასუხის აღსადგენად.

Viral hepatitis C – Clinical aspects including follow up after SVR

მიუხედავად პირდაპირი მოქმედების ანტივირუსული (DAA) პრეპარატების რევოლუციური ეფექტისა, პოსტ-SVR (მდგრადი ვირუსოლოგიური პასუხი) პერიოდი მოითხოვს ყურადღებას.

• HCC-ის რისკი SVR-ის შემდეგ: ციროზის მქონე პაციენტებში ჰეპატოცელულური კარცინომის რისკი მცირდება, თუმცა არ ნულდება. კონგრესზე წარმოდგენილი იქნა ულტრაბგერითი მონიტორინგის ოპტიმიზებული ალგორითმები ასეთი პაციენტებისთვის.
• პორტული ჰიპერტენზიის დინამიკა: დადასტურდა, რომ პაციენტების ნაწილს SVR-ის მიუხედავად უნარჩუნდება კლინიკურად მნიშვნელოვანი პორტული ჰიპერტენზია (CSPH).
• რე-ინფექცია მოწყვლად ჯგუფებში: ინტრავენური ნარკოტიკების მომხმარებლებსა (PWID) და MSMs (მამაკაცები, რომლებსაც აქვთ სექსი მამაკაცებთან) შორის HCV-ის რე-ინფექციის მონიტორინგი და მიკრო-ელიმინაციის სტრატეგიები რჩება პრიორიტეტად.