შესავალი და კლინიკური კონტექსტი

ცოცხალი დონორიდან ღვიძლის ტრანსპლანტაცია (Living Donor Liver Transplantation - LDLT) წარმოადგენს სიცოცხლის შემანარჩუნებელ მაღალტექნოლოგიურ ქირურგიულ ჩარევას, რომელიც განსაკუთრებულ აქტუალობას იძენს ისეთ ქვეყნებში, სადაც გარდაცვლილი დონორებისგან (deceased donation) ორგანოთა მოპოვება კულტურული, რელიგიური ან ლოგისტიკური ბარიერების გამო შეზღუდულია. საქართველო სწორედ ამ კატეგორიას მიეკუთვნება, სადაც LDLT ღვიძლის ტერმინალური უკმარისობისა და ჰეპატოცელულური კარცინომის (HCC) მკურნალობის პრაქტიკულად ერთადერთ ალტერნატივას წარმოადგენს.

კვლევის მეთოდოლოგია

სტატია (მორთულაძე და თანაავტ., 2026) წარმოადგენს ერთცენტრიან, რეტროსპექტულ, კოჰორტულ კვლევას. მასში გაანალიზებულია 103 ზრდასრული პაციენტის სამედიცინო ისტორია, რომელთაც ჩაუტარდათ LDLT ბათუმის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალში 2014 წლის დეკემბრიდან 2024 წლის ივლისამდე. კვლევის პირველად გამოსავალს წარმოადგენდა რეციპიენტის საერთო გადარჩენადობა (Overall Survival - OS),

ძირითადი შედეგები და სტატისტიკური ანალიზი

კაპლან-მეიერის მეთოდით მიღებული საერთო გადარჩენადობის (OS) მაჩვენებლებია:
• 1-წლიანი გადარჩენადობა: 72.8% (n=71)
• 3-წლიანი გადარჩენადობა: 64.5% (n=47)
• 5-წლიანი გადარჩენადობა: 63.0% (n=29)

მულტივარიაციულ კოქსის რეგრესიულ მოდელში სიკვდილობის სტატისტიკურად მნიშვნელოვან დამოუკიდებელ პრედიქტორებად დასახელდა:
1. ინტრა- ან პოსტოპერაციული გართულებები (ოპერაციიდან 30 დღის ვადაში): კორექტირებული საფრთხის შეფარდება (Adjusted HR) შეადგენს 2.67-ს (95% CI: 1.38 - 5.16, p = 0.004).
2. ტრანსპლანტაციამდელი ჰეპატოცელულური კარცინომა (HCC): კორექტირებული HR = 3.37 (95% CI: 1.65 - 6.91, p < 0.001). 

აღსანიშნავია, რომ ისეთი ტრადიციული კლინიკური პარამეტრები, როგორიცაა MELD ქულა (p=0.832) და რეციპიენტის ასაკი (p=0.504), არ აღმოჩნდა სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად ასოცირებული პოსტ-ტრანსპლანტაციურ სიკვდილობასთან.

გრაფიკული მონაცემები და კლინიკური ინტერპრეტაცია

ქვემოთ მოცემულია კვლევის ძირითადი გადარჩენადობის მრუდები, რომლებიც ასახავს საერთო პოპულაციისა და ქირურგიული გართულებების მქონე პაციენტების გამოსავლებს.

წყარო: 

Mortuladze M, Beridze S, kashibadze K, Kamkamidze G, Shengelia L. Factors affecting the survival rate after living donor liver transplantation in the country of Georgia. Sage Open Medicine. 2026;14. doi:10.1177/20503121261463213